İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi,

• İngiliz Dili ve Edebiyatı
• Amerikan Kültürü ve Edebiyatı
• Arkeoloji ve Sanat Tarihi
• Felsefe

bölümlerinden oluşmaktadır. Bu bölümlerde eğitim programların özünü, genel olarak insanın yaratıcı yönü, özel olarak da İngiltere ve ABD gibi büyük Batı ülkelerinin ve dünyanın evrensel anlam ve değer taşıyan uygarlık, kültür, edebiyat ve sanat ürünleri oluşturmaktadır. Fakülte Türkiye'nin gelecekteki insan gücü gereksinimine cevap verecek şekilde eğitim vermektedir.

İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi'ndeki bölümlerin programlarında, öğrencilere özellikle fakültedeki diğer bölümlerin derslerinden de yararlanarak bilgi ve becerilerini ilerletme, bu sayede kendilerini çok yönlü geliştirme olanakları tanınmıştır. Bu programlarda öğrenciler, kendi bölüm derslerine ve başka yabancı dil derslerini, fen bilimleri ya da sosyal bilimler içerikli başka bir dersi, bilgisayar programlama dersini, müzik, resim veya öteki sanat dalları arasından seçecekleri bir dersi ekleme olanağına sahiptir.

Fakültenin yerli ve yabancı öğretim üyeleri dünyaca tanınmış üniversitelerde araştırmalar yapmış ve doktoralarını saygın kurumlarda tamamlamıştır.

İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü

Bilkent Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde yetkin bir İngilizce bilgisine sahip, İngiliz edebiyatı ve kültürüne hâkim, eleştirel okuma ve düşünme yetenekleri üst düzeyde öğrenciler yetiştirilmektedir.

Bölümün seçkin akademik kadrosu, en önemli edebiyat ve eleştiri akımları ışığında, görsel ve işitsel eğitim tekniklerinin kullanıldığı bir eğitim programı uygulamaktadır. Öğrenciler, bu modern sistemde kazandıkları metin çözümleme ve yorumlama becerilerini, dünya edebiyatı ve edebî türler üzerine aldıkları derslerle bütünleyerek kapsamlı bir bilgi birikimine ulaşmaktadır.

İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde öğrenciler sosyal bilimler ve güzel sanatlar gibi alanlardan seçtikleri derslerle geniş bir kültürel perspektif ve düşünsel altyapı kazanmaktadır. Bölümde farklı diller de seçmeli ders olarak sunulmakta ve öğrencilerin yabancı dil bilgilerine önemli katkılar sağlamaktadır.

Öğrenciler, alan bilgilerini etkin biçimde kullanabilen, sözlü ve yazılı ifade becerileriyle fark yaratan kişiler olarak eğitimlerini tamamlamaktadır. Mezunların bir bölümü hem kamu sektörü hem özel sektörde olmak üzere eğitim, turizm, medya ve halkla ilişkiler alanlarında çalışmaktadır. Aralarında prestijli eğitim kurumlarının yüksek lisans ve doktora programlarına devam ederek akademik kariyer seçeneğini değerlendirenler de bulunmaktadır.

Amerikan Kültürü ve Edebiyatı Bölümü

Bilkent Üniversitesi Amerikan Kültürü ve Edebiyatı Bölümü'nün disiplinlerarası programı, öğrencilere Amerika Birleşik Devletleri'nin kültürüne, tarihine ve edebiyatına çok yönlü bakabilmelerini sağlayacak eleştirel ve yaratıcı düşünme becerileri kazandırmaktadır. Bu sayede öğrenciler, kendi toplumlarını ve dünyayı derinlemesine anlamalarına yardımcı olacak kavrayış düzeyine ulaşmaktadır.

Amerikan Kültürü ve Edebiyatı Bölümü'nün eğitim programında akıcı bir İngilizce, ayrıntılı okuma, metin çözümleme, etkili yazılı ve sözlü anlatım becerileri kazandıran derslere yer verilmektedir. Öğrenciler, İngiliz dili ve edebiyatı ile tarih gibi alanların yanı sıra zengin bir ikinci yabancı dil yelpazesinden de dersler alabilmektedir. Tüm bu olanakların katkısıyla öğrenciler, gerek lisansüstü eğitimlerine gerek mesleki yaşamlarına güvenle hazırlanmaktadır.

Bölümün seçkin Türk ve Amerikalı öğretim üyeleri karşılaştırmalı edebiyat, Amerikan etütleri, kültür araştırmaları ve tarih gibi farklı dallarda uzmanlaşmıştır. Öğrenciler, akademik kadronun bu geniş uzmanlık alanlarından yararlanarak yazar, metin, tarih ve okur arasındaki heyecan verici bağları araştırmakta, edebiyat eserlerini tarihsel ve kültürel bütünlük içinde değerlendirebilmektedir.

Türkiye'deki çeşitli üniversitelerde ve özel okullarda (mezuniyet sonrası bir üniversitede pedagojik formasyon eğitimi aldıktan sonra) İngilizce öğretmenliği yapan, basın ve yayın organlarında, bankalarda ve özel kuruluşlarda çalışan mezunların yanı sıra New York, Western Ontario, Georgia, Portland State, Georgetown, Amsterdam, Heidelberg, Joensuu ve Yokohama National üniversiteleri ile Rhode Island College gibi saygın eğitim kurumlarında lisansüstü öğrenim görenler de bulunmaktadır.

Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü

Bilkent Üniversitesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü, İngilizce eğitim programı ve güçlü uluslararası bağlantıları ile öne çıkmaktadır. Bölüm, Eski Çağ'dan Selçuklu ve Osmanlı tarihi ile sanatına uzanan kapsamlı bir eğitimle öğrencilerin bu alanlarda uzmanlaşmalarını sağlamaktadır.

Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü'nde Anadolu tarihi, sanatı ve arkeolojisi yanında Anadolu'ya komşu olan Orta ve Doğu Akdeniz, Mısır ve Yakın Doğu gibi bölgelerin kültürleri işlenmektedir. Bu konuların kapsamı, tarih öncesi çağlardan Orta Çağ'a kadar uzanmaktadır. Farklı bilim dallarının arkeolojiye yaptığı katkılar da göz önüne alınarak hazırlanan eğitim programında tarih, coğrafya, kültürel ve fiziki antropoloji konularında dersler yer almaktadır. Program, alan derslerine ek olarak fen bilimleri, arkeolojide çizim, fotoğrafçılık, turizm, müze eğitimi ve kültürel varlıkların korunması gibi derslerle zenginleştirilmiştir. Osmanlı, Selçuklu ve Bizans tarihi ile sanatı hakkındaki derslerle sanat tarihine daha fazla yoğunlaşabilen öğrenciler, eski kültürleri, sanatı ve mimariyi tanımakla kalmayıp her çağın sosyal ve ekonomik ortamı hakkında bilgi sahibi olmakta ve eski uygarlıkların dillerini de öğrenmektedir.

Eğitim programında kuramsal derslerin yanı sıra öğrencilerin pratik beceriler kazanmalarını sağlayacak çalışmalar da bulunmaktadır. Bölümün öğretim kadrosu rehberliğinde ve öğrencilerin katılımıyla Hatay yakınlarında Kinet Höyük, Antalya yakınlarında Hacımusalar ve İzmir'de Klazomenai bölgesinde kazı çalışmaları yürütülmektedir. Türkiye'deki ve yurtdışındaki müzelere ve arkeolojik bölgelere geziler de düzenlenmektedir.

Yurtdışındaki tanınmış üniversitelerde lisansüstü eğitim alan mezunların yanı sıra Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesindeki müzelerde araştırmacı ve üniversitelerde akademisyen olarak görev yapanlar, turizm sektöründe çeşitli pozisyonlarda çalışanlar da bulunmaktadır.


Felsefe Bölümü

Felsefe doğru düşünme sanatıdır. Bilkent Üniversitesi Felsefe Bölümü, bir probleme yönelik karar verme sürecinde doğru yargılara varabilecek ve akılcı tavır alabilecek, problemin çözüm sürecinde ise bilgilerin analizini ve sentezini yapabilecek, yaratıcı fikirler üretebilecek öğrenciler yetiştirmeyi hedeflemektedir.

Günümüz Amerikan felsefecilerinden Thomas Nagel'e göre insanların zihinsel yetenekleri yaklaşık 14 yaş civarında önemli felsefi problemleri kendi başlarına düşünmeye yetecek düzeye gelmektedir. Bu aşamada bir genç, asırlardır, hatta binlerce yıldır tartışılan temel felsefi problemlere kendiliğinden varabilmektedir. Bunun nedeni, felsefenin ana girdilerinin dünya ve onunla olan ilişkimiz olmasıdır.

Nagel'e göre, felsefe tarihine vakıf olmaksızın -- yani, büyük ölmüş felsefecilerce yazılanları okumaksızın -- anlaşılabilecek dokuz ana problem vardır. Bu problemler felsefecilerin esas olarak nelerle uğraştıklarını göstermek açısından önem taşırlar:

• Kendi aklımız dışında kalan dünya hakkında bilgi. (Aklımızdan başka bir şeyin olmaması anlamlı bir olasılığa sahip midir?)
• Kendi aklımız dışındaki akıllar hakkında bilgi. (Bu dünyada kendimiz dışında bilinçli yaşamın olduğuna nasıl emin olabiliriz?)
• Akıl ve beyin arasındaki ilişki. (Fiziksel dünya dışında bir şey var mıdır?)
• Dil nasıl oluşabilmiştir? (Bu okuduğunuz yazı da dahil, yazılan veya söylenen şeyler nasıl olupta bir anlam ifade etmektedir?)
• Özgür iradeye sahip miyiz? (Bulunmuş olduğumuz bir eylemin yerine başka bir eylemde bulunabilirdik dediğimizde tam olarak neyi kastediyoruz?)
• Ahlakın temeli. (Doğru ve yanlış, içinde bulunulan duruma görecelik gösterir mi?)
• Hangi eşitsizlikler haksızdır? (Toplumsal/küresel adalet mümkün müdür?)
• Ölümün doğası. (Ölüm her şeyin sonu mudur? Ölümden sonra yaşam ne demektir?)
• Yaşamın anlamı. (Hayatı manasız bulmamak için Tanrı'ya mı inanmalıyız?)

Yukarıda örneklenenler gibi temel felsefi sorunların ele alındığı Felsefe Bölümü'nde, geçmiş felsefi düşünceleri ve tartışma modellerini incelemek yoluyla öğrencilerin, farklı düşünce biçimleri ve hareket tarzları hakkında zengin bir birikim kazanacağı bir eğitim programı uygulanmaktadır. Program, felsefe dışında fizik, biyoloji, psikoloji, bilgisayar, matematik, istatistik, ekonomi, tarih, sanat, ikinci yabancı dil ve edebiyat gibi alanlardan da dersler içermektedir. Böylece öğrenciler, çok boyutlu bir bakış açısı geliştirerek sorgulama alışkanlığı kazanmakta ve mevcut yorumların ışığında yeni düşünceler yaratma becerisi elde etmektedir.

Öğrencilerin

• Karar verme sürecinde iyi yargılama ve rasyonel tavır alma,
• Problem çözme sürecinde yaratıcı olma ve bildiklerini özgün bir şekilde birleştirme,
• Karşıt görüş ve eleştirilere akıl yürütme metodunu açıklayarak direnme,
• Kendine güven duyma, dirayetli tartışmacılık, v.b.

mesleki becerilerini tamamlamak programın hedefleri olacaktır.

Türkiye'de halihazırda çeşitli üniversitelerde felsefe programları bulunmaktadır. Bu programlara bakıldığında görülen şudur: programlar öğrencilere ağırlıklı olarak tarihsel felsefe bilgileri vermekte ve salt felsefi beceriler kazandırmaya yönelik bir dizi çalışma uygulamaktadır. Öte yandan, dünyadaki önemli felsefe programlarına bakıldığında, bunların -- küreselleşmenin genel bir sonucu olarak -- daha geniş tabanlı oldukları gözlenmektedir. Geniş tabanlı programlar, felsefi araştırma pratiği sonucu kazanılan entelektüel yetenekleri kullanarak hızla değişen bir dünyada öğrencinin çok yönlü ve becerikli olmasını sağlamaya yöneliktir. Bu tür programlarda, yalnızca felsefeye odaklanmak yerine daha geniş bir bakış açısı seçilmekte ve felsefeyle ilgili diğer alanların dengeli bir şekilde ele alınması sağlanmaktadır.

Bilkent Üniversitesi Felsefe Bölümü'nün programı da geniş tabanlıdır, çünkü öğrencilerin felsefe dışında bir takım alanlarda -- fizik, biyoloji, bilgisayar, matematik, istatistik, ekonomi, yabancı dil, edebiyat, tarih, sanat -- dersler almasını öngörmektedir. Bu yaklaşımın üç nedeni vardır:

• Program öğrenciye fizik, matematik, ekonomi, tarih, v.b. alanlarında önemli anlayışlar kazandıracağı için, öğrencinin bu alanlardaki çalışmaları bilirkişi pozisyonundan sorgulaması mümkün olacaktır. Aynı sebeple, öğrenci, bu diğer alanların sürekli gerek duyulan yönlerini tanımlayabilecek ve takdir edebilecek yetkinliğe sahip olacaktır.
• Akademik araştırmada, özellikle aralarında ilintili alanlarda fikirlerin birbirini beslemesi esastır. Bu anlamda, felsefe öğrencisi bir yandan felsefe dışında dersleri kullanarak felsefi anlayışını geliştirecek, diğer yandan felsefe bilgisine dayanarak diğer alanlardaki konulara daha verimli bir şekilde yaklaşabilecektir. Bilhassa lisans üstü çalışmalar yapacak öğrenciler için bu büyük yararlar sağlayacaktır.
• Felsefe derecesinin alınması için geçen dört yıl boyunca alınacak bir takım dersler - ikinci yabancı dil, istatistik, bilgisayar, v.b. - işyerinde ve lisans üstü çalışmalarda gerekli özel becerileri sağlayacaktır. Özellikle ikinci yabancı dil bilgisinin, felsefi metinlerin özgün kaynaklarından okunmasını zorunlu (veya en azından arzu edilir) kılan yerleşik akademik eğilim dikkate alındığında önem taşıdığı açıktır.

Mezunların büyük bir bölümünün lisansüstü eğitime yönelerek akademik çalışmalarını sürdürmesi beklenmektedir. Bölümden mezun olacak öğrencilerin dünyanın seçkin felsefe bölümlerinde yüksek lisans ve doktora programlarına devam etme olanağı bulunmaktadır. Ayrıca, felsefe mezunlarının önemli bir bölümü sosyal ve insani bilimler alanlarında çalışmakta, hukuk ve işletme dallarına ilişkin görevler alabilmektedir. Bilkent Üniversitesi Felsefe Bölümü, çok yönlü eğitim programıyla öğrencilere değişik alanlarda iş bulma olanağı yaratmaktadır. Ülkemizde yayıncılık sektöründe, felsefe mezunlarının danışman, editör, eleştirmen ve çevirmen gibi pozisyonlara geldikleri gözlenmektedir. Benzer şekilde bölüm mezunları medya, halkla ilişkiler ve reklamcılık sektöründe de önemli roller oynayacaktır. Ayrıca, eğitim fakültelerinde pedagojik formasyon alan mezunlar, Türkiye'nin seçkin ortaöğretim kurumlarında felsefe öğretmeni olarak da görev yapabilecektir. Mezunlar için olası doğrultular bunlarla da kalmamaktadır. Felsefe mezunlarının sahip olacakları bir dizi önemli özellik, kendilerinde fark yaratacaktır:

• Gerektiğinde eleştirel olabilen yapıcı ve bilimsel bakış,
• Sağduyusal akıl yürütme,
• Dünya düşünce tarihindeki önemli kilometre taşlarını bilme,
• Türkiye ve dünyayı anlamaya yönelik toplumsal/tarihsel bilinç,
• Mükemmel İngilizceye ek olarak gelişkin ikinci yabancı dil bilgisi,
• Fendeki çağdaş kuramlarla tanışıklık,
• Matematiksel olgunluk,
• Bilgisayar kullanma ve programlama bilgileri,
• Düzgün yazma ve konuşma,
• Sanat ve edebiyat zevki, v.b.

Küreselleşen dünyada bu özellikleri kişiliğinde toplayan bir bireyin önünde zengin iş olanakları açılacağını beklemek doğaldır. Özellikle Anglo-Sakson dünyasında, felsefe bölümü mezunlarının önemli bir kısmının zorlanmadan sosyal bilimlerin ve beşeri bilimlerin çeşitli alanlarına girdikleri bir gerçek olarak karşımızda durmaktadır. Ülkemizde de böylesi bir programdan mezun olacak olgun kişilerin yapacağı katkılara gereksinim olduğu açıktır. Örneğin, son yıllarda çeşitlilik ve büyüklük açılarından etkileyici bir noktaya ulaşan Türk kitap/dergi yayıncılığı sektöründe, felsefe programından mezun kişilerin danışman, editör, eleştirmen, çevirmen gibi görevlerde istihdam edilmeleri beklebilir. Benzer şekilde; tutarlı, etik ve estetik olması kaçınılmaz olan yazılı/görsel medyada, felsefe programı mezunları önemli yol gösterici roller oynayabilirler. Bunlara ek olarak, programdan mezun olanların Türkiye'nin seçkin orta öğretim kurumlarında felsefe öğretmeni olarak istihdam edilmesi beklenebilir.

Programdan mezun olabilmek için alınması gereken ders sayısı 44'tür. Bu sayı, alınan seçmeli derslere göre 131-132 krediye karşı gelmektedir. Öğrencilerin alması gereken zorunlu ve seçmeli tüm derslerin kodları, adları ve kredileri, bu sayfada dönem bazında gösterilmiştir. Programdaki yer alan her dersin gerisinde, öğrencinin bağımsız araştırma yeteneğini giderek geliştirme düşüncesi yatmaktadır. Dördüncü sınıfta bir öğretim üyesinin gözetiminde hazırlanacak mezuniyet teziyle bu düşünce son aşamasına ulaşmaktadır. Bu açıdan, Bilkent Felsefe müfredatının dünyada bir çok saygın felsefe programında bile bulunmayan bir üstünlüğü olduğunu söylemek yanlış olmaz.

Program, şu anda felsefede en iyi programlara ve öğretim elemanlarına sahip üniversitelerde (örneğin, A.B.D.'de New York Üniversitesi, Princeton Üniversitesi, Rutgers Üniversitesi, Michigan Üniversitesi, Pittsburgh Üniversitesi, Stanford Üniversitesi, Columbia Üniversitesi, Harvard Üniversitesi, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü; İngiltere'de Oxford Üniversitesi, Cambridge Üniversitesi) uygulandığı üzere, sadece kaliteli felsefe öğretimine ve araştırmasına yöneliktir. Bilimsel ölçütlere uygun her türlü akademik felsefi söylem ve konu, programın kapsama alanı dahilindedir. Mamafih programın ayrıntıları incelendiğinde çözümlemeli (analitik) yanının çok daha belirgin olduğu görülecektir. Yukarıda anılan Amerikan ve İngiliz üniversitelerinde de durum bu şekildedir. İngiliz felsefecisi Sir Peter Strawson, analitik bir felsefecinin, kavramsal çözümlemeyi (analizi) kullanan -- yani bir kavram veya fikrin hangi öğelerden oluştuğuna ve bunlar arasındaki ilişkilere eğilen -- kişi olduğunu söyler. Bu doğrultuda, Bilkent Felsefe programı anlaşılabilir ve mantık silsilesini izleyen argümanlardan oluşan felsefi çalışmaların 'iyi' felsefenin nasıl olması gerektiği konusunda ipuçları verdiğine inanır. Ayrıca, günümüzde bilimsel sonuçların felsefe açısından önemi arttığı için, programda felsefe ve fen sık sık kesişmektedir.

Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Merkezi'nce işletilen bilgisayar laboratuvarlarında hızlı İnternet bağlantılı ve en son teknolojiye sahip kişisel bilgisayarlar Felsefe öğrencilerinin kullanımına açık olacaktır. Bilgisayarlar, öğrenciler tarafından; yazılı ödev/sözel sunum hazırlamak, program yazmak, e-posta, internet, vb. amaçlarla serbestçe kullanılacaktır.

Felsefeyle ilgili ve üniversitemiz kütüphanesinde bulunan kitapların toplam sayısı 6.000 civarındadır. Bu sayı, kütüphane otomatik kitap arama programına (BLISS) konu olarak "philosophy" anahtar sözcüğü verilerek bulunmuştur. Kütüphanemizde ingilizce olmayan felsefe kitapları ve felsefeyle yakından ilişkili alanlarda bir çok kitap olduğu da gözönüne alınarak 6.000 sayısını son derece tutucu bir tahmin olarak kabul etmek gerekir. Bu kitapların künye bilgileri Bilkent Kütüphanesi internet sitesinden Katalog Taraması (BLISS) bölümüne tıklayarak veya doğrudan BLISS internet sitesini ziyaret ederek incelenebilir. Bu sayfadan da Kütüphanemizin basılı ve/veya elektronik formatta abone olduğu düzinelerce felsefe dergisiyle ilgili bilgileri görmek mümkündür.